آمازون از جوامع آمریکا خواست با پروژه‌های مراکز داده مخالفت نکنند

مراکز داده هوش مصنوعی در آمریکا به موضوعی بحث‌برانگیز میان شرکت‌های فناوری و جوامع محلی تبدیل شده‌اند؛ Matt Garman، مدیرعامل Amazon Web Services، در یادداشتی که ۲ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، از مردم خواست از ساخت این مراکز حمایت کنند و هشدار داد که متوقف‌شدن پروژه‌ها می‌تواند به اقتصاد و امنیت ملی آمریکا آسیب بزند. آمازون هم‌زمان از مجموعه‌ای از تعهدها برای پاسخ به نگرانی‌های جوامع میزبان این مراکز خبر داده است؛ نگرانی‌هایی که به گفته گزارش، به اشتغال، مصرف انرژی و محیط‌زیست مربوط می‌شوند.

هشدار آمازون درباره رقابت بر سر هوش مصنوعی

Garman در یادداشتی بیش از ۳۰۰۰ کلمه‌ای، مخالفت‌های عمومی با مراکز داده را در زمینه رقابت جهانی بر سر هوش مصنوعی مطرح کرد. او گفت آمریکا نمی‌تواند از دست‌دادن جایگاه خود در این رقابت را تحمل کند و مدعی شد که ساخت زیرساخت‌های لازم برای هوش مصنوعی از نظر ژئوپلیتیکی اهمیت زیادی دارد. مراکز داده ساختمان‌ها و تأسیساتی هستند که سرورها و تجهیزات پردازشی را در خود جای می‌دهند؛ این زیرساخت‌ها برای ارائه بسیاری از خدمات دیجیتال و اجرای سامانه‌های هوش مصنوعی ضروری‌اند.

مدیرعامل AWS در عین پذیرش اینکه هر تغییر بزرگی پرسش‌هایی به‌همراه دارد، گفت اطلاعات نادرست و ادعاهای دروغ می‌توانند در فضای شبکه‌های اجتماعی و چرخه دائمی خبر سریع منتشر شوند. او همچنین مدعی شد گزارش‌هایی وجود دارد که بر اساس آن‌ها برخی کشورها عمداً در آمریکا درباره مراکز داده اطلاعات نادرست منتشر می‌کنند تا روند توسعه آن‌ها را کند کنند. این ادعا در یادداشت Garman مطرح شده و متن گزارش جزئیات یا شواهد بیشتری درباره آن ارائه نمی‌کند.

آمازون در این موضع‌گیری تلاش کرده مخالفت با پروژه‌های محلی را در چارچوب رقابت ملی بر سر هوش مصنوعی توضیح دهد. در مقابل، گزارش از افزایش نگرانی عمومی درباره ایمنی هوش مصنوعی و پیامدهای اجتماعی این فناوری، در کنار اعتراض‌ها به ساخت مراکز داده، خبر می‌دهد. بنابراین بحث تنها به سرعت توسعه زیرساخت محدود نیست و به این پرسش هم مربوط می‌شود که هزینه‌ها و پیامدهای آن برای ساکنان مناطق میزبان چگونه مدیریت خواهد شد.

مخالفت محلی و نگرانی از انرژی و محیط‌زیست

به گفته Garman، در آن زمان بیش از ۱۰۰ طرح توقف موقت ساخت مراکز داده در نقاط مختلف آمریکا در دست بررسی بود. توقف موقت یا «موراتوریوم» به محدودیتی گفته می‌شود که اجرای یک فعالیت را برای مدتی متوقف می‌کند. او هشدار داد اگر این طرح‌ها تصویب شوند، آمریکا ممکن است در رقابت هوش مصنوعی عقب بماند و پیامدهای این تصمیم برای نسل‌های آینده ادامه پیدا کند.

گزارش می‌گوید حمایت از مراکز داده در نظرسنجی‌ها به‌شدت افت کرده و جوامعی که این مراکز در آن‌ها ساخته می‌شوند با واکنش‌های منفی روبه‌رو هستند. بخشی از نگرانی‌ها به اثر این تأسیسات بر فرصت‌های شغلی، میزان برق موردنیاز و محیط‌زیست مربوط است. با این حال، متن یادداشت و گزارش، آمار جداگانه‌ای درباره میزان مصرف انرژی مراکز، تعداد شغل‌های ایجادشده یا پیامدهای زیست‌محیطی ارائه نمی‌کنند.

آمازون می‌گوید برای پاسخ به برخی از این دغدغه‌ها، اقدام‌هایی را در قالب «تعهد مراکز داده» تدوین می‌کند. در این چارچوب، شرکت از ایجاد شغل، جلوگیری از افزایش نرخ انرژی برای ساکنان محلی و سرمایه‌گذاری بیش از یک میلیارد دلار برای حمایت از جوامعی نام برده است که در همسایگی مراکز داده قرار دارند. در گزارش مشخص نشده این سرمایه‌گذاری چگونه میان جوامع مختلف توزیع می‌شود یا هر یک از تعهدها با چه معیارهایی سنجیده خواهد شد.

این تعهدها نشان می‌دهد آمازون می‌خواهد علاوه بر تأکید بر اهمیت راهبردی مراکز داده، درباره تأثیر محلی آن‌ها نیز پاسخ‌گو باشد. بااین‌حال، اعلام تعهد به‌تنهایی روشن نمی‌کند که نگرانی‌های هر جامعه چگونه بررسی می‌شوند یا در عمل چه سازوکاری برای پیگیری وعده‌ها وجود خواهد داشت. موضوع نرخ انرژی نیز در مرکز این بحث قرار دارد: آمازون می‌گوید از افزایش هزینه برای مصرف‌کنندگان محلی جلوگیری خواهد کرد، اما گزارش جزئیات اجرایی این وعده را بیان نمی‌کند.

پایان توافق‌های محرمانه با نهادهای دولتی

یکی دیگر از تغییرهایی که آمازون اعلام کرده، کنارگذاشتن توافق‌نامه‌های عدم افشا با نهادهای دولتی درباره مراکز داده است. چنین توافق‌هایی می‌توانند مانع از انتشار بخشی از اطلاعات درباره پروژه‌ها شوند. موضوع پس از آن مطرح شد که Jamie Raskin، قانون‌گذار دموکرات، از شرکت‌های فناوری درباره قراردادهای محرمانه با مقام‌های محلی پرس‌وجو کرد.

David Zapolsky، مدیر ارشد امور جهانی و حقوقی آمازون، در گفت‌وگویی که به گزارش The Wall Street Journal انجام شده، گفت صنعت فناوری سابقه‌ای از محرمانه‌ماندن اطلاعات دارد و بخشی از این رویکرد ممکن است از روی عادت ادامه یافته باشد. او افزود که رهبران محلی باید بتوانند اطلاعات را با شهروندان خود در میان بگذارند و گفت الزام به محرمانه‌ماندن دیگر منطقی به نظر نمی‌رسد.

این موضع می‌تواند به شفافیت بیشتر درباره گفت‌وگوهای شرکت و مقام‌های محلی کمک کند، اما به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که همه جزئیات هر پروژه در دسترس عموم قرار گیرد. آمازون در گزارش فقط اعلام کرده دیگر از توافق‌نامه‌های عدم افشا با نهادهای دولتی استفاده نمی‌کند؛ دامنه اطلاعاتی که منتشر خواهد شد یا زمان‌بندی این تغییر توضیح داده نشده است.

میان توسعه زیرساخت و پاسخ‌گویی محلی

موضع آمازون، دو سوی مناقشه بر سر مراکز داده را کنار هم قرار می‌دهد: شرکت این تأسیسات را بخشی از رقابت آمریکا در هوش مصنوعی می‌داند، در حالی که مخالفت جوامع محلی بر پیامدهای ملموس ساخت‌وساز برای زندگی روزمره متمرکز است. هشدار درباره رقابت ملی، به‌تنهایی پاسخ پرسش‌هایی مانند اثر پروژه بر برق، محیط‌زیست یا اقتصاد محلی نیست؛ از سوی دیگر، توقف پروژه‌ها نیز می‌تواند با هدف شرکت‌ها برای گسترش زیرساخت هوش مصنوعی در تضاد قرار گیرد.

در این میان، بیش از ۱۰۰ طرح توقف موقت که Garman به آن‌ها اشاره کرده، نشان می‌دهد مخالفت با مراکز داده فقط به اعتراض‌های موردی محدود نیست و به تصمیم‌گیری‌های رسمی محلی هم رسیده است. تعهد آمازون درباره اشتغال، هزینه انرژی و سرمایه‌گذاری در جوامع، تلاشی برای پاسخ به بخشی از این مخالفت‌هاست. کنارگذاشتن توافق‌های محرمانه نیز می‌تواند راه را برای گفت‌وگوی عمومی بیشتر باز کند، هرچند گزارش اطلاعاتی درباره میزان اجرای این تعهدها در آینده ندارد.

این خبر برای چه کسانی اهمیت دارد

این خبر برای ساکنان مناطقی اهمیت دارد که با پیشنهاد ساخت مراکز داده روبه‌رو هستند، زیرا وعده‌های شرکت‌ها درباره شغل، هزینه انرژی و حمایت مالی می‌تواند بر ارزیابی آن‌ها از پروژه اثر بگذارد. مقام‌های محلی نیز با مسئله‌ای دووجهی مواجه‌اند: از یک سو با درخواست شرکت‌ها برای توسعه زیرساخت هوش مصنوعی روبه‌رو هستند و از سوی دیگر باید نگرانی شهروندان و دسترسی آن‌ها به اطلاعات را در نظر بگیرند.

برای شرکت‌های فناوری و فعالان حوزه هوش مصنوعی هم این مناقشه مهم است، چون گسترش توان پردازشی به زیرساخت فیزیکی وابسته است و مخالفت محلی می‌تواند بر اجرای پروژه‌ها اثر بگذارد. اعلام آمازون درباره شفافیت و حمایت از جوامع، بخشی از پاسخ این شرکت به فضای بی‌اعتمادی است؛ اما سنجش نتیجه آن به چگونگی اجرای وعده‌ها و میزان دسترسی عموم به اطلاعات پروژه‌ها وابسته خواهد بود.