OpenAI برای رقابت در بازار عامل‌های هوش مصنوعی آماده می‌شود

OpenAI در آستانه رویداد DevDay خود ممکن است از عامل هوش مصنوعی مصرف‌کننده‌محوری با نام Aeon رونمایی کند؛ محصولی که می‌تواند تلاش این شرکت برای جبران عقب‌ماندگی در یکی از داغ‌ترین بخش‌های بازار هوش مصنوعی باشد. بااین‌حال، هنوز اطلاعات اندکی درباره Aeon منتشر شده و معرفی آن نیز قطعی نیست. اگر OpenAI چنین محصولی را معرفی کند، باید هم‌زمان با رقبایی رقابت کند که در سهولت استفاده، اتصال به خدمات روزمره و اجرای پیوسته فعالیت دارند؛ آن هم در حوزه‌ای که نگرانی‌های امنیتی جدی درباره‌اش مطرح است.

عامل هوش مصنوعی از چت‌بات فراتر می‌رود

عامل هوش مصنوعی سامانه‌ای است که به‌جای محدودماندن به پاسخ‌دادن به پرسش‌ها، می‌تواند برای انجام یک کار چند مرحله را طی کند. چنین سامانه‌ای ممکن است برای کاربر بلیت یا سفر رزرو کند، خرید روزمره انجام دهد، قرار ملاقات بگذارد یا در آماده‌سازی ارائه‌های کاری کمک کند. ایده این است که کاربر هدف را مشخص کند و عامل، بخشی از مراحل عملی رسیدن به آن را پیش ببرد.

شرکت‌های فناوری سال‌هاست این نوع کاربرد را دنبال می‌کنند، اما به‌گزارش The Verge، موفقیت عملی عامل‌ها با ظهور OpenClaw در اواخر سال گذشته سرعت گرفت. پیش از آن، OpenAI در DevDay سال ۲۰۲۴ قابلیت‌های مبتنی بر عامل را در قالب یک API نمایش داده بود و در میانه سال ۲۰۲۵ نیز نسخه‌های اولیه عامل‌های مصرف‌کننده‌محور خود را برای کار با رایانه و پژوهش عرضه کرد. بااین‌همه، پیشرفت محسوس این شرکت در این زمینه از آن زمان عقب‌تر از شتاب بازار به نظر می‌رسد.

«اجرای پیوسته» در این محصولات به این معناست که عامل می‌تواند در دسترس بماند و در طول زمان وظایف کاربر را پیگیری کند، نه این‌که تنها هنگام بازشدن یک گفت‌وگو پاسخ بدهد. همین ویژگی، در کنار توانایی تعامل با برنامه‌ها و خدمات بیرونی، عامل‌ها را از چت‌بات‌های معمولی متمایز می‌کند؛ اما هم‌زمان میزان دسترسی آن‌ها به اطلاعات و حساب‌های شخصی را نیز افزایش می‌دهد.

رقابت با Muse، Instinct و Gemini Spark

در میان رقبای احتمالی OpenAI، Meta با محصول Muse جایگاه برجسته‌ای دارد. طبق آمار شرکت Apptopia که در گزارش نقل شده، Muse از زمان عرضه در اوایل همین ماه در صدر رتبه‌بندی App Store قرار گرفته و در ایالات متحده روزانه ۶۰۰ هزار کاربر فعال داشته است. بازخوردهای اولیه، آن را مفید توصیف کرده‌اند، هرچند برخی کاربران تجربه کار با آن را تا اندازه‌ای نگران‌کننده دانسته‌اند.

Instinct نیز با تأکید بر سادگی استفاده توجه‌ها را جلب کرده است. یکی از ویژگی‌های مورد اشاره، امکان ارتباط با عامل از طریق iMessage و چند برنامه گفت‌وگوی دیگر است. در سوی دیگر، Google با Gemini Spark وارد رقابت شده؛ عاملی مصرف‌کننده‌محور که به‌صورت شبانه‌روزی فعال است و بنا بر گزارش، با بیش از ۳۰ شریک خدماتی بیرونی، از جمله Dropbox، Uber و Spotify، ارتباط دارد.

این اتصال‌ها می‌توانند تفاوت مهمی ایجاد کنند. Meta می‌تواند از پیوند Muse با دیگر خدماتش بهره ببرد؛ خدماتی که میلیاردها نفر از آن‌ها استفاده می‌کنند. Gemini Spark نیز به مجموعه گسترده‌ای از ابزارهای شخصی و سازمانی Google متصل است. OpenAI در رویداد سال گذشته تلاش کرد بخشی از این فاصله را کم کند و ChatGPT Apps SDK را به‌شدت معرفی کرد؛ ابزاری که امکان نمایش قابلیت‌هایی از برنامه‌هایی مانند Zillow، Spotify و Canva را در محیط چت‌بات فراهم می‌کند.

گزارش می‌گوید عامل‌های رقیب در برخی موارد برای کاربران کارهایی مانند تکمیل مدارک مراجعه به پزشک، لغو اشتراک، سامان‌دادن سفر گروهی، رزرو فعالیت، گرفتن وقت از اداره راهنمایی‌ورانندگی و پرداخت قبض انجام می‌دهند. این نمونه‌ها نشان می‌دهد وعده قدیمی شرکت‌های فناوری درباره سپردن بخشی از کارهای روزمره به نرم‌افزارها، اکنون در قالب محصولات واقعی‌تری دنبال می‌شود.

امنیت و حریم خصوصی؛ آزمون اصلی عامل‌ها

هرچه یک عامل اختیار بیشتری برای انجام کارها داشته باشد، پیامدهای خطا یا سوءاستفاده از آن نیز می‌تواند جدی‌تر شود. در گزارش به یک آسیب‌پذیری شناخته‌شده اشاره شده که به مهاجمان امکان می‌داد کنترل حساب‌ها را به دست بگیرند؛ این نقص اکنون برطرف شده است. همچنین بعضی کاربران گفته‌اند Muse بدون اجازه نشانی محل زندگی آن‌ها را ارائه کرده یا پیام‌های خصوصی را خوانده است. گزارش تأکید می‌کند که بررسی مستقل چنین روایت‌های فردی دشوار است و نمی‌توان همه آن‌ها را به‌عنوان واقعیت قطعی در نظر گرفت.

این نگرانی‌ها برای Aeon اهمیت ویژه‌ای دارند، چون عامل مفید باید بتواند به ابزارها و داده‌هایی دسترسی داشته باشد که انجام وظایف را ممکن می‌کنند. در مقابل، هر دسترسی تازه می‌تواند اطلاعات حساس را در معرض خطا یا سوءاستفاده قرار دهد. گزارش می‌گوید OpenClaw در مرکز توجه نگرانی‌های امنیتی عامل‌ها قرار گرفت و این دغدغه‌ها با عرضه Muse نیز ادامه یافت. بنابراین، رقابت فقط بر سر انجام تعداد بیشتری از کارها نیست؛ اعتماد کاربر به شیوه دسترسی و عمل سامانه نیز بخشی از محصول خواهد بود.

به‌گفته گزارش، OpenAI برای ساخت Aeon می‌تواند از تجربه Peter Steinberger، خالق OpenClaw که اکنون در این شرکت کار می‌کند، بهره بگیرد. بااین‌حال، حضور او به‌تنهایی اطلاعاتی درباره طراحی یا راهکارهای امنیتی Aeon در اختیار نمی‌گذارد. تا زمان انتشار گزارش، جزئیات قابل اتکایی از قابلیت‌ها، محدودیت‌ها یا زمان عرضه این عامل اعلام نشده است.

DevDay و جایگاه نامعلوم Aeon

رویداد DevDay فرصتی است تا OpenAI درباره محصولات و مدل‌های تازه‌اش خبر بدهد، اما آنچه درباره برنامه امسال مطرح شده ترکیبی از اطلاعات محدود و شایعه‌هاست. در گزارش آمده که OpenAI توجه زیادی به مدل مرزی خود، GPT-6 Astra، جلب کرده است. «مدل مرزی» به نسل پیشرفته‌ای از مدل‌های هوش مصنوعی گفته می‌شود که شرکت‌ها توانایی‌های تازه را از آن انتظار دارند. بااین‌حال، این گزارش نمی‌گوید Aeon حتماً معرفی می‌شود یا جزئیات نهایی‌اش چیست.

Greg Brockman، رئیس OpenAI، در یک نشست خبری اوایل همین ماه گفته بود که نامعقول نیست تصور کنیم اکنون در عصر هوش عمومی مصنوعی قرار داریم. این گزاره برداشت و ادعای او درباره مسیر پیشرفت فناوری است، نه تأیید مستقل تحقق هوش عمومی مصنوعی. گزارش احتمال می‌دهد GPT-6 Astra زیربنای عامل احتمالی OpenAI باشد و آن را برای کارهایی چون امنیت سایبری، مهندسی نرم‌افزار، پژوهش علمی و کار با رایانه توانمند کند؛ این موارد نیز در حد انتظارات مطرح‌شده‌اند، نه فهرستی از قابلیت‌های تأییدشده Aeon.

احتمال دارد Aeon فقط یکی از چند موضوع رویداد باشد. گزارش از شایعه‌هایی درباره به‌روزرسانی‌های احتمالی سخت‌افزارهای هوش مصنوعی که OpenAI با Jony Ive، طراح پیشین Apple، روی آن‌ها کار می‌کند، پیشرفت احتمالی GPT-6 و ادعاهای تازه درباره هوش عمومی مصنوعی نام می‌برد. هنوز مشخص نیست کدام‌یک از این موارد در برنامه نهایی رویداد قرار خواهد گرفت.

عامل پیوسته می‌تواند بخش‌های مختلف راهبرد OpenAI را به هم پیوند دهد: مدل هوش مصنوعی، تجربه استفاده از ChatGPT و اتصال به ابزارهای دیگر. اما برای رقابت با محصولاتی که از شبکه خدمات گسترده‌تری برخوردارند، OpenAI باید نشان دهد Aeon چگونه به‌اندازه کافی آسان و کم‌هزینه خواهد بود و درعین‌حال به اطلاعات کاربران دسترسی مسئولانه خواهد داشت. فشارها بر شرکت در آستانه عرضه عمومی سهام احتمالی‌اش نیز از زمینه‌هایی است که گزارش به آن اشاره می‌کند؛ هرچند نتیجه این رقابت هنوز روشن نیست.

این خبر برای چه کسانی اهمیت دارد

این تحول برای کاربران ابزارهای هوش مصنوعی اهمیت دارد، چون عامل‌ها ممکن است از پاسخ‌گویی به پرسش‌ها به انجام کارهای واقعی در حساب‌ها و برنامه‌های روزمره برسند. برای کسب‌وکارهایی که خدماتشان از راه ابزارهای دیجیتال ارائه می‌شود نیز گسترش این محصولات می‌تواند شیوه دسترسی مشتریان را تغییر دهد؛ به‌ویژه اگر عامل‌ها بتوانند میان چند سرویس ارتباط برقرار کنند.

در عین حال، برای هر کاربری که احتمال می‌دهد یک عامل به پیام‌ها، نشانی‌ها یا حساب‌هایش دسترسی پیدا کند، معیارهای امنیت و حریم خصوصی به‌اندازه توانایی محصول اهمیت دارد. معرفی احتمالی Aeon در DevDay به‌تنهایی نشان نمی‌دهد OpenAI این مسائل را حل کرده است. تا انتشار جزئیات رسمی، مهم‌ترین پرسش‌ها درباره این محصول همچنان بی‌پاسخ‌اند: چه کارهایی را واقعاً انجام می‌دهد، به چه خدماتی وصل می‌شود و چگونه از داده‌ها و اختیار کاربران محافظت می‌کند؟