Boltz خانوادهای از مدلهای هوش مصنوعی برای زیستشناسی محاسباتی است؛ این مدلها ساختار سهبعدی مولکولهای زیستی و برهمکنش میان آنها را پیشبینی میکنند. Boltz را گروهی از پژوهشگران وابسته به MIT توسعه داده است. نخستین مدل این خانواده، Boltz-1، در نوامبر ۲۰۲۴ معرفی شد و کد و وزنهای آن بهصورت متنباز در دسترس قرار گرفتند. برخلاف دستیارهای گفتوگومحور، Boltz برای پاسخگویی به پرسشهای عمومی یا نوشتن متن طراحی نشده است؛ ورودی آن اطلاعات زیستمولکولی است و خروجیاش پیشبینیهای ساختاری و محاسباتی.
Boltz-1 بر پیشبینی ساختارهای مولکولی، از جمله مجموعههایی شامل پروتئینها و دیگر مولکولهای زیستی، تمرکز داشت. نسخهٔ بعدی، Boltz-2، در ژوئن ۲۰۲۵ عرضه شد و پیشبینی ساختار را با برآورد میل اتصال مولکولهای کوچک به پروتئینها همراه کرد. این قابلیت میتواند برای اولویتبندی ترکیبات در پژوهشهای دارویی مفید باشد، اما برآورد محاسباتی را نباید نتیجهٔ قطعی آزمایشگاهی دانست. Boltz-1 نسخهٔ مهم پیشین این خانواده است و Boltz-2 نسخهٔ جدیدتر آن بهشمار میرود.
پژوهشگران میتوانند Boltz را برای بررسی فرضیههای زیستی، مطالعهٔ برهمکنش مولکولها و غربالگری اولیهٔ ترکیبات به کار بگیرند. استفادهٔ معمول از آن نیازمند آمادهسازی ورودیهای علمی و اجرای کد است؛ بنابراین برای کاربرانی که دنبال یک چتبات سادهاند مناسب نیست. متنباز بودن کد و وزنها امکان بررسی و اجرای محلی را فراهم میکند، ولی اجرای مدل ممکن است به سختافزار محاسباتی مناسب نیاز داشته باشد. Boltz در کنار ابزارهایی مانند AlphaFold 3 و Chai-1 در حوزهٔ پیشبینی زیستمولکولی قرار میگیرد و نتیجههایش باید با دانش تخصصی و، در صورت لزوم، آزمایش اعتبارسنجی شوند.
Boltz در یک نگاه
عرضه
نوامبر ۲۰۲۴
نوع
مدل متنباز پیشبینی ساختار و برهمکنش زیستمولکولی
قیمت
متنباز و بدون هزینهٔ مجوز؛ اجرای محلی ممکن است هزینهٔ سختافزار داشته باشد
متنباز
بله
دسترسی
کد و وزنها برای اجرا و استفادهٔ برنامهنویسی در دسترساند
در دسترس روی:اجرای محلیAPI
پشتیبانی از فارسی
قابلیتهای Boltz
نقشه قابلیتها: ۱ مورد از ۱۶ قابلیت رایج هوش مصنوعی
گفتوگو و نوشتنندارد
استدلال و حل مسئلهندارد
برنامهنویسیندارد
درک تصویر و سندندارد
تولید تصویرندارد
تولید ویدیوندارد
صدا و گفتوگوی صوتیندارد
تولید موسیقیندارد
جستوجوی وبندارد
تحلیل فایل و دادهندارد
متنهای بسیار طولانیندارد
عامل و انجام خودکار کارهاندارد
حافظه و شخصیسازیندارد
پشتیبانی چندزبانهندارد
اتصال به ابزارها و سرویسهاندارد
API برای توسعهدهندگاندارد
API برای توسعهدهندگان
از راه کد و ابزارهای برنامهنویسی میتوان ورودیهای زیستمولکولی را به مدل داد و پیشبینیهای آن را دریافت کرد.
مدلها و نسخههای Boltz
Boltz-2
نسخهٔ جدیدتر؛ ساختار و میل اتصال
Boltz-2 ساختارهای زیستمولکولی را پیشبینی میکند و میتواند میل اتصال مولکولهای کوچک به پروتئینها را نیز برآورد کند. این برآورد برای تحلیل و اولویتبندی پژوهشی است و جایگزین اندازهگیری آزمایشگاهی نیست.
مناسب برای
پیشبینی ساختار و اولویتبندی ترکیبات پژوهشی
عرضه
ژوئن ۲۰۲۵
مدلهای قدیمیتر (۱)
Boltz-1
مدل پیشین پیشبینی ساختار
نخستین مدل این خانواده برای پیشبینی ساختار سهبعدی مولکولها و مجموعههای زیستمولکولی معرفی شد. کد و وزنهای آن متنباز منتشر شدند.
مناسب برای
پیشبینی ساختارهای زیستمولکولی
عرضه
نوامبر ۲۰۲۴
کاربردهای Boltz
پژوهش زیستمولکولی
پژوهشگر میتواند برای بررسی یک پروتئین یا مجموعهای از مولکولهای زیستی، ساختارهای پیشبینیشده را در تحلیل خود به کار ببرد.
پژوهش دارویی
میتوان از برآورد میل اتصال در Boltz-2 برای اولویتبندی اولیهٔ ترکیباتی که احتمال اتصال به یک پروتئین هدف دارند استفاده کرد.
آموزش زیستشناسی محاسباتی
دانشجویان میتوانند خروجی پیشبینی ساختار را با دادههای شناختهشده مقایسه کنند و با محدودیتهای مدلسازی محاسباتی آشنا شوند.
تحلیل برهمکنشها
گروههای پژوهشی میتوانند پیشبینیهای مدل را برای بررسی فرضیههایی دربارهٔ اتصال پروتئینها و مولکولهای دیگر به کار بگیرند.
مزایا و محدودیتهای Boltz
نقاط قوت
کد و وزنهای مدل بهصورت متنباز در دسترساند.
پیشبینی ساختار را با برآورد میل اتصال در Boltz-2 ترکیب میکند.
قابل اجرا در گردشکارهای برنامهنویسی و پژوهشی است.
برای پژوهشگران امکان بررسی و اجرای محلی فراهم میکند.
محدودیتها
ابزار گفتوگو یا دستیار عمومی نیست و به ورودیهای زیستمولکولی نیاز دارد.
پیشبینیها بهتنهایی نتیجهٔ قطعی دربارهٔ رفتار مولکول در آزمایش نیستند.
آمادهسازی ورودی و تفسیر خروجی به دانش زیستشناسی و محاسباتی نیاز دارد.
اجرای محلی ممکن است به سختافزار محاسباتی مناسب نیاز داشته باشد.
راهنمای استفاده بهتر از Boltz
زبان فارسی
Boltz دستیار زبانی فارسی نیست؛ کار آن با ورودیهای زیستمولکولی و کد انجام میشود. فارسی برای استفادهٔ مستقیم از مدل، نقش محوری ندارد.
پیش از اجرا، توالیها و اطلاعات مولکولی ورودی را با دقت آماده و بررسی کنید.
زنجیرهها و مولکولهایی را که باید در یک مجموعه تحلیل شوند، روشن مشخص کنید.
برای استفادهٔ برنامهنویسی، نمونهها و قالب ورودی نسخهٔ مورد استفاده را دنبال کنید.
خروجی را یک پیشبینی محاسباتی بدانید و برای تصمیمهای مهم با دادههای تجربی بسنجید.