قاضی شکایت ناشران درباره مرورهای هوش مصنوعی گوگل را رد کرد

پرونده مرورهای هوش مصنوعی گوگل با رد شکایت‌های ضدانحصار دو ناشر در دادگاهی فدرال در آمریکا وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ قاضی پرونده روز چهارشنبه گفت ادعاهای Chegg و Penske Media Corporation (PMC) برای اثبات نقض قوانین ضدانحصار کافی نیست. این دعوا بر سر این بود که Google با قابلیت‌های مبتنی بر هوش مصنوعی در جست‌وجو، محتوای ناشران را بدون پرداخت هزینه به کار می‌گیرد و در عین حال از راه کاهش بازدید وب‌سایت‌ها به کسب‌وکار آن‌ها آسیب می‌زند.

رأی قاضی Amit Mehta به این معناست که این دو شکایت، با استدلال‌های مطرح‌شده در آن‌ها، ادامه پیدا نمی‌کنند. بااین‌حال، موضوع اختلاف همچنان پرسشی مهم برای رسانه‌ها و دیگر تولیدکنندگان محتواست: وقتی یک موتور جست‌وجو از محتوای وب‌سایت‌ها در قابلیت‌های هوش مصنوعی خود بهره می‌برد، آیا ناشر می‌تواند استفاده از محتوا را به دریافت ترافیک یا پرداخت پول گره بزند؟ رأی دادگاه به همین پرسش از زاویه قوانین ضدانحصار پاسخ داده، نه از این زاویه که آیا افت بازدید ناشران نگرانی اقتصادی واقعی‌ای است یا نه.

چرا شکایت‌های Chegg و Penske رد شد؟

Chegg و PMC سال گذشته از Google شکایت کردند و مدعی شدند این شرکت از قدرت انحصاری خود سوءاستفاده کرده است. به گفته آن‌ها، ناشران برای آن‌که از نتایج جست‌وجو حذف نشوند، ناچارند محتوای خود را بدون دریافت هزینه در اختیار قابلیت‌هایی مانند AI Overviews قرار دهند. آن‌ها همچنین گفتند این شیوه باعث می‌شود کاربران کمتر به وب‌سایت‌های ناشران سر بزنند و در نتیجه درآمد این وب‌سایت‌ها آسیب ببیند.

Mehta در رأی خود استدلال کرد که آنچه شاکیان مطرح کرده‌اند، انتظارشان از رفتار یک موتور جست‌وجو است: این‌که اگر محتوایشان را رایگان در دسترس بگذارند، Google هم برایشان بازدیدکننده بفرستد. اما از نظر قاضی، انتظار دریافت ترافیک با توافقی میان ناشر و موتور جست‌وجو یکی نیست. او یادآور شد که سازوکار عمومی یک موتور جست‌وجو، به‌خودی‌خود تعهد قراردادی برای فرستادن بازدیدکننده به یک وب‌سایت ایجاد نمی‌کند.

این تمایز برای فهم مبنای رأی مهم است. شکایت‌ها مسئله را به‌صورت ادعای نقض قوانین ضدانحصار طرح کرده بودند؛ اما قاضی گفت صرف این‌که ناشران از پیامدهای یک تغییر در جست‌وجو ناراضی یا متضرر باشند، برای اثبات چنین ادعایی کافی نیست. او نگفت نگرانی ناشران بی‌اهمیت است، بلکه نتیجه گرفت توضیحی که در شکایت‌ها درباره انتظار ترافیک آمده، به‌تنهایی مبنای حقوقی لازم را فراهم نمی‌کند.

اختلاف بر سر هوش مصنوعی و ترافیک وب

AI Overviews و دیگر قابلیت‌های جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی، در مرکز این اختلاف قرار دارند، چون Google در حال تغییر شیوه ارائه نتایج جست‌وجوست. ادعای ناشران این است که این قابلیت‌ها می‌توانند بخشی از نیاز کاربر را در همان تجربه جست‌وجو پاسخ دهند و انگیزه مراجعه به وب‌سایت اصلی را کمتر کنند. در نتیجه، بحث فقط درباره استفاده از متن یا اطلاعات یک ناشر نیست؛ مسئله به نقشی هم مربوط می‌شود که بازدیدکننده ورودی از جست‌وجو در مدل اقتصادی بسیاری از وب‌سایت‌ها دارد.

گزارش The Verge می‌گوید ناشران همچنان اثرات تغییرات مبتنی بر هوش مصنوعی در جست‌وجوی Google را تجربه می‌کنند و ترافیک رسانه‌های خبری و وب‌سایت‌های کوچک با افت شدیدی روبه‌رو شده است. این گزارش در عین حال، افت ترافیک را به‌عنوان مسئله‌ای مطرح می‌کند که ناشران درباره آن ابراز نگرانی دارند؛ اما رأی Mehta بر ادعاهای حقوقی مشخص دو شاکی متمرکز است. بنابراین نباید رد شکایت را به این معنا گرفت که دادگاه درباره میزان افت بازدید همه وب‌سایت‌ها یا سهم دقیق قابلیت‌های هوش مصنوعی در آن نتیجه‌گیری کرده است.

قاضی گفته است با موقعیت دشواری که ناشران در آن قرار گرفته‌اند بی‌اعتنا نیست. بااین‌حال، به باور او، قوانین ضدانحصار جایگزین قانون‌گذاری درباره پیامدهای اقتصادی نوآوری‌های تازه نمی‌شوند. این بخش از رأی مرزی میان دو موضوع می‌گذارد: یک موضوع، این‌که آیا رفتار شرکت با قوانین جاری ضدانحصار مغایرت دارد؛ موضوع دیگر، این‌که آیا تغییرات فناوری و اقتصادی به مقررات یا تصمیم‌های تازه قانون‌گذار نیاز دارد. قاضی پاسخ به موضوع دوم را در صلاحیت دادگاهِ رسیدگی‌کننده به این شکایت‌ها ندانست.

پرداخت آزمایشی Google به ناشران

هم‌زمان با ادامه بحث‌ها درباره دسترسی به محتوای ناشران، The Information این هفته گزارش داد که Google در قالب یک برنامه آزمایشی به حدود ۱۰۰ ناشر پول می‌دهد. طبق این گزارش، مشارکت آن‌ها به AI Overviews، AI Mode و Gemini مربوط است. این برنامه آزمایشی در کنار شکایت‌های ردشده، نشان می‌دهد رابطه میان شرکت‌های فناوری و ناشران فقط به یک شکل پیش نمی‌رود: در دادگاه، ناشران درباره الزام به استفاده رایگان از محتوا استدلال کرده‌اند و در گزارشی جداگانه، از پرداخت به گروهی از ناشران خبر داده شده است.

این دو موضوع را نباید با هم یکی دانست. گزارش مربوط به پرداخت آزمایشی، به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که Google با همه ناشران قرارداد دارد یا برای تمام محتوای مورد استفاده در محصولاتش پول می‌پردازد. همچنین متن خبر از The Information جزئیاتی درباره شرایط برنامه، نام ناشران یا نحوه محاسبه پرداخت‌ها ارائه نمی‌کند. در مقابل، رأی دادگاه نیز درباره این برنامه آزمایشی داوری نکرده است؛ محور آن شکایت‌های Chegg و PMC و استدلال‌های ضدانحصاری مطرح‌شده در آن‌ها بوده است.

زمینه حقوقی رأی هم قابل توجه است. Mehta پیش‌تر در سال ۲۰۲۴ حکمی مهم علیه Google در یک پرونده ضدانحصار صادر کرده بود. بااین‌حال، همان سابقه به‌تنهایی به این معنا نیست که هر شکایت تازه‌ای علیه Google نیز باید به نتیجه مشابه برسد. هر پرونده بر ادعاها و مبانی حقوقی خودش بررسی می‌شود؛ در این مورد، قاضی توضیح داد که انتظار ناشران برای دریافت ترافیک را نمی‌توان معادل توافقی دانست که Google به آن‌ها داده باشد.

پیامدهای رأی برای ناشران و شرکت‌های فناوری

رد این دو شکایت، اختلاف اقتصادی میان ناشران و Google را حل نمی‌کند. رسانه‌ها و وب‌سایت‌ها همچنان با پرسش‌هایی درباره ارزش محتوایی که در محصولات هوش مصنوعی استفاده می‌شود، چگونگی دسترسی کاربران به منابع اصلی و اثر تغییرات جست‌وجو بر بازدیدشان روبه‌رو هستند. آنچه رأی روشن می‌کند، محدودتر است: در این پرونده، ادعای اتکا به انتظار دریافت ترافیک از موتور جست‌وجو برای پیشبرد شکایت ضدانحصار کفایت نکرد.

برای شرکت‌های فناوری نیز این پرونده نمونه‌ای از حساسیت حقوقی پیرامون قابلیت‌های هوش مصنوعی در جست‌وجوست. عرضه قابلیت‌های تازه، در کنار پرسش‌های فنی، می‌تواند مناقشه‌هایی درباره استفاده از محتوای دیگران و اثر تجاری محصولات ایجاد کند. اما رأی حاضر را نباید مجوزی کلی برای هر نوع استفاده از محتوای ناشران تلقی کرد؛ تصمیم قاضی به ادعاهای مشخص همین دو پرونده محدود است و درباره همه اختلاف‌های احتمالی ناشران و شرکت‌های هوش مصنوعی حکم نمی‌دهد.

گزارش The Verge همچنین افشا می‌کند که این رسانه بخشی از Penske Media است؛ همان شرکتی که یکی از شاکیان پرونده به شمار می‌رود. این وابستگی سازمانی هنگام خواندن گزارش اهمیت دارد و به مخاطب امکان می‌دهد رابطه رسانه با یکی از طرف‌های اختلاف را در نظر بگیرد. در عین حال، خبر مربوط به رأی دادگاه به گزارشی از Reuters نیز ارجاع می‌دهد.

این خبر برای چه کسانی اهمیت دارد

این خبر برای ناشران، رسانه‌های خبری، وب‌سایت‌های کوچک و کسب‌وکارهایی اهمیت دارد که برای جذب مخاطب به جست‌وجوی اینترنتی متکی‌اند. رأی نشان می‌دهد که طرح نگرانی درباره افت ترافیک، به‌تنهایی برای پیشبرد یک دعوای ضدانحصار کافی نیست و باید مبنای حقوقی ادعا نیز روشن باشد. برای کاربران و پژوهشگران هوش مصنوعی هم ماجرا نشانه‌ای از تنش میان توسعه قابلیت‌های جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی و حفظ نقش تولیدکنندگان محتوای وب است؛ تنشی که رأی این دادگاه پایانش نداده است.