شرکت‌های سیلیکون‌ولی به استفاده از اصطلاح «ابرهوش» روی آورده‌اند

نام‌گذاری هوش مصنوعی به «ابرهوش» که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، خواستار آن شده، از موضع‌گیری‌های نمادین فراتر رفته و در نام‌گذاری‌ها و پیام‌های شماری از چهره‌های بانفوذ سیلیکون‌ولی بازتاب یافته است. Elon Musk، Salesforce، Nvidia و Satya Nadella از جمله کسانی هستند که این اصطلاح را پذیرفته یا به کار برده‌اند؛ روندی که نشان می‌دهد فشار سیاسی بر واژگان صنعت فناوری نیز اثر می‌گذارد، هرچند گزارش از معرفی مدل یا فناوری تازه‌ای خبر نمی‌دهد.

به گزارش The Verge، ترامپ از تغییر نام «هوش مصنوعی» به «ابرهوش» حمایت کرده و دولت او نیز در نشست سران فناوری، فرمانی اجرایی را اعلام کرده که بر اساس آن، نهادهای دولتی باید از اصطلاح «ابرهوش» استفاده کنند. در عین حال، به نوشته این رسانه، بخش بزرگی از مردم همچنان همان عبارت متداول «هوش مصنوعی» را به کار می‌برند.

نام‌گذاری هوش مصنوعی به موضوعی سیاسی تبدیل می‌شود

ترامپ در پیامی گفته است کاخ سفید هر کسی را که به‌جای اصطلاح «ابرهوش»، از عبارت «هوش مصنوعی» استفاده کند «دشمن» می‌داند. این موضع، واژه‌ای را که در پژوهش، کسب‌وکار و گفت‌وگوی روزمره جا افتاده، به موضوعی در مناقشه سیاسی تبدیل می‌کند. «ابرهوش» در این گزارش نامی است که دولت ترامپ برای فناوری هوش مصنوعی ترویج می‌کند؛ متن خبری، آن را به‌عنوان مدل یا توانایی فنی تازه‌ای معرفی نمی‌کند.

اهمیت این تغییر فقط در انتخاب یک واژه نیست. وقتی دولت در ارتباطات رسمی خود اصطلاحی را ترجیح می‌دهد و برای استفاده از آن به نهادهای دولتی دستور می‌دهد، شرکت‌هایی که با دولت تعامل دارند با نشانه‌ای روشن از اولویت سیاسی روبه‌رو می‌شوند. گزارش می‌گوید برخی از چهره‌های صنعت در همین فضا به استفاده از واژه تازه روی آورده‌اند، در حالی که کاربرد عمومی عبارت «هوش مصنوعی» همچنان پابرجاست.

از SpaceXAI تا پیام‌های Salesforce

Elon Musk از نخستین کسانی بود که آشکارا با این تغییر همراه شد. او وعده داد نام SpaceXAI را به SpaceXSI تغییر دهد؛ حروف پایانی نام پیشنهادی به اصطلاح «Super Intelligence» اشاره دارد. واکنش سریع Musk در گزارش چندان دور از انتظار توصیف شده است.

Marc Benioff، مدیرعامل Salesforce، نیز پس از اظهارات ترامپ اعلام کرد نام AIForce را به SIForce تغییر می‌دهد. این اقدام از سوی گزارش به‌عنوان همراهی سریع با خواسته دولت توصیف شده، اما هم‌زمان با سابقه رفتاری Benioff نیز سازگار دانسته شده است. این دو نمونه نشان می‌دهند که تلاش برای جا انداختن اصطلاح تازه فقط در سخنرانی‌ها مطرح نیست و می‌تواند به نام‌گذاری محصولات یا ابتکارهای شرکتی هم برسد.

در این نمونه‌ها، بخش اصلی ماجرا خود واژه‌هاست: SpaceXAI به SpaceXSI و AIForce به SIForce تبدیل می‌شود. گزارش توضیحی درباره تغییر کارکرد یا فناوری این نام‌ها ارائه نمی‌کند. بنابراین، آنچه فعلاً دیده می‌شود واکنش ارتباطی شرکت‌ها به ترجیح اعلام‌شده دولت است، نه اعلام محصولی تازه.

Nvidia و Microsoft هم اصطلاح تازه را به کار می‌برند

Jensen Huang، مدیرعامل Nvidia، در نشستی حضور داشت که در آن فرمان اجرایی دولت درباره استفاده نهادهای دولتی از اصطلاح «ابرهوش» اعلام شد. او همچنین گفته است خطرهای ناشی از هوش مصنوعی بزرگ‌نمایی شده‌اند. بعدتر، Nvidia در اعلام تعهد یک میلیارد دلاری برای پیشرفت علمی، از پژوهش در حوزه «ابرهوش» نیز نام برد.

به گزارش The Verge، همراهی Huang با موضع دولت ترامپ قابل پیش‌بینی بود؛ این رسانه یادآور می‌شود که او می‌تواند در صورت قرار گرفتن در سوی مخالف ترامپ، چیزهای زیادی برای از دست دادن داشته باشد. این توصیف، رابطه میان شرکت‌های بزرگ فناوری و دولت را به‌عنوان زمینه‌ای برای فهم واکنش Nvidia مطرح می‌کند، نه اینکه انگیزه رسمی شرکت را به‌طور مستقل اثبات کند.

آخرین چهره‌ای که در گزارش به او اشاره شده Satya Nadella، مدیرعامل Microsoft، است. او در نشستی درباره هوش مصنوعی شرکت کرد که Mark Zuckerberg، Sundar Pichai، Jeff Bezos، Dario Amodei و Musk نیز در آن حضور داشتند. سپس در پستی درباره ساخت «ترمز اضطراری» برای هوش مصنوعی، چندین بار از عبارت «ابرهوش» استفاده کرد. گزارش جزئیات فنی یا برنامه اجرایی آن «ترمز اضطراری» را شرح نمی‌دهد؛ نکته مورد توجه آن، به‌کارگیری مکرر اصطلاح مورد حمایت ترامپ در پیام Nadella است.

از همراهی با دولت تا پیامدهای واژگانی

گزارش این تغییر لحن را در بستر رابطه پرتنش‌تر و سپس رو به نزدیکی سیلیکون‌ولی با دولت ترامپ بررسی می‌کند. به نوشته The Verge، شرکت‌های فناوری در دوره دوم ریاست‌جمهوری او بارها کوشیده‌اند خود را به دولت نزدیک کنند؛ رابطه‌ای که در دوره نخست ترامپ بارها تنش‌آلودتر بود. در این چارچوب، استفاده از واژه‌ای که رئیس‌جمهور ترویج می‌کند می‌تواند نشانه‌ای از تلاش برای هماهنگی با اولویت‌های دولت تلقی شود.

بااین‌حال، چند نمونه از همراهی مدیران و شرکت‌ها به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که اصطلاح «ابرهوش» جای عبارت «هوش مصنوعی» را در گفتار عمومی گرفته است. خود گزارش تأکید می‌کند که بخش گسترده‌تری از مردم همچنان از اصطلاح رایج استفاده می‌کنند. در نتیجه، فعلاً میان زبان رسمی دولت و کاربرد متداول عمومی فاصله وجود دارد.

تفاوت این دو سطح برای فهم ماجرا مهم است: فرمان اجرایی می‌تواند شیوه بیان نهادهای دولتی را تغییر دهد، اما گزارش شواهدی از تغییر یکپارچه در زبان عمومی یا توافق همه شرکت‌های فناوری ارائه نمی‌کند. آنچه روشن است، استفاده چند چهره و شرکت بزرگ از اصطلاح تازه در پیام‌ها یا نام‌گذاری‌هاست؛ اتفاقی که بحث واژگانی را به نشانه‌ای از رابطه صنعت فناوری و دولت بدل کرده است.

این خبر برای چه کسانی اهمیت دارد

این خبر برای فعالان هوش مصنوعی، شرکت‌های فناوری و نهادهایی که با دولت آمریکا کار می‌کنند اهمیت دارد، چون نشان می‌دهد انتخاب واژه‌ها می‌تواند در فضای سیاست‌گذاری و روابط شرکتی معنا پیدا کند. پژوهشگران و کاربران عمومی نیز با تمایزی روبه‌رو هستند که ممکن است در پیام‌های رسمی بیشتر دیده شود، در حالی که اصطلاح رایج «هوش مصنوعی» همچنان در میان مردم کاربرد دارد.

برای مخاطبان بازار فناوری، نکته اصلی معرفی محصول یا مدل جدید نیست؛ موضوع این است که شرکت‌هایی مانند Nvidia و Microsoft و چهره‌هایی چون Musk و Benioff چگونه به فشار سیاسی برای تغییر اصطلاحات واکنش نشان می‌دهند. این واکنش‌ها تصویری از تلاش سیلیکون‌ولی برای حفظ رابطه با دولت ارائه می‌کند، بی‌آنکه به‌تنهایی ثابت کند نام‌گذاری تازه در جامعه یا سراسر صنعت پذیرفته شده است.